Ramazan Şimşek Logo

Zeka Testleri

Zeka Testleri

Zeka Testleri
  • 2018-02-26 18:08:47

Türkiye’de ve Dünya’da uygulanmakta olan güvenirliği ve geçerliliği kanıtlanmış  Zeka Testleri merkezimizde uygulanmaktadır. Doğru teşhisi koymak, doğru eğitim planlamasını yapmak ve bilişsel müdahale programlarından yararlanmak için merkezimize başvurabilirsiniz.

NEDEN ÇOCUĞUMA ZEKA TESTİ YAPTIRMALIYIM?

Zeka testleri temel olarak çocuğun zeka seviyesini belirlemenin yanında çocuğun güçlü ve zayıf olduğu yönlerini de gösteren bir profili de verir. Bu profil ile çocuğun yetenekleri hakkında bilgilendirip ailelere birtakım tavsiyeler verilir.

NEDEN WISC-R ZEKA TESTİ DEĞİLDE WISC-4 ZEKA TESTİ TERCİH EDİLMELİ?

Wisc-4 Zeka Testi, Wısc-r (Türkçe okunuşu: VİSKAR) testinin güncellenmiş halidir. Wisc-r testinin geçerliliği kabul edilmemektedir.) Türkiye’deki norm çalışmaları 2016 yılında tamamlanmış, geçerliliği ve güvenirliliği kabul edilen testin adı Wisc-4 (Türkçe okunuşu: vis-4) Zeka testidir.

WISC-4 ZEKA TESTİ NEDİR?

Wisc-4 zeka testi 6-16 yaş grubuna yönelik uygulanan bir zeka testidir. Wisc-r testini 1980’li yıllarda geliştirilmiş olmasına kıyasla oldukça yeni, Türkiye’deki norm çalışmaları 2016 yılında tamamlanmış bir zeka testidir. 15 alt beceriyi ölçer, bunların toplamı zeka seviyesini (IQ) verir. Bu test yapılmadan çocuğa zeki denilmesi yanlıştır.

Dünya üzerinde kullanılan geçerliliği ve güvenirliği kanıtlanmış en yaygın uygulamadır. Zeka seviyesi (IQ)  belirlememizde ve gerekli yönlendirmeleri yapmamızda yardımcı olur. Wısc4 zeka testi size şu konularda yardımcı olur:

-Çocuğunuzun tüm zihinsel becerilerinin analiz edilmesi

-Akademik olarak desteklenmesi gereken veya güçlü yönlerinin keşfedilmesi 

- Üstün zeka, zihinsel gerilik, öğrenme güçlüğü ve dikkat eksikliğinin tespit edilmesi

- Doğru eğitim veya tedavi programının planlanması

için zeka testi uygulanır.

 

TESTE GELMEDEN ÖNCE DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER NELERDİR?

Çocuğunuzun karnı tok, uykusunu almış, dinlenmiş ve rahat olabileceği kıyafetlerin olması önemlidir. Testi yaptırmadan önce, çocuğunuza ‘zeka testi yaptıracağız, bu yüzden dikkatli yap, iyi dinle ‘ gibi ifadeler kullanmamaya özen göstermeliyiz. Bu gibi söylemler stres, kaygı ve gerilim yaratabilmektedir ve performansı otomatik olarak etkileyebilmektedir. Çocuğunuza: becerilerini tanımak için bir uzman ile birlikte yaklaşık 2 saatlik bir uygulama yapacağını, okul testleri gibi puanlandırılan bir sınav olmadığını, kendisinin nasıl daha iyi öğrendiği ve hangi alanlarda desteklenmesinin kendisi için iyi olacağı bilgisinin elde edileceğini söyleyebilirsiniz.

WISC-4 Zeka testini hangi uzmanlar uygulayabilir?

WISC-4 Zeka Testi, sadece Türk Psikologlar Derneği tarafından verilen WISC-4 Uygulama Sertifikası’na sahip uzmanlar tarafından uygulanabilir.

CAS (Cognitive Assessment System) Bilişsel Değerlendirme Sistemi Nedir?

 

CAS Cognitive Assessment System  Bilişsel Değerlendirme testi, Pass teorisini temel alan 5-17 yaşları arasındaki bireylerin Planlama, Dikkat, Eşzamanlı ve Ardıl Bilişsel işlemlerini değerlendirmek için geliştirilmiş 4 ölçek, 12 alt testten oluşan bir testtir. Uygulama bir ile iki saat arası bir zaman almaktadır.

Bilişsel İşlemler ve PASS Teorisi

PASS Teorisi,  zekayı bilişsel işlemler olarak yeniden kavramsallaştıran bir görüş ortaya koymaktadır. Bu teori insanın bilişsel fonksiyonlarını, bilginin zeminini oluşturan işlemler olarak kabul edilen Planlama, Dikkat, Eşzamanlı ve Ardıl bilişsel işlemlere dayandırmaktadır.

PASS Teorisi, DAS, NAGLIERI ve KIRBY (1994) tarafından günümüz  teorik ve uygulamalı psikoloji alanlarının özetlenmesi ile oluşturulmuştur. DAS ve arkadaşları, PASS Teorisi ile bilişsel görüşlere dayalı olarak zekayı yeniden yorumlamakta ve bunu yaparken de Luria’ nın görüşleriyle bağlantı kurmaktadırlar. Luria, Amerikan, İngiliz ve Kanada psikoloji dergilerinde en çok kaynak gösterilen bilim adamıdır. Das ve arkadaşları, PASS bilişsel işlemlerinin insanın bilişsel fonksiyonlarının temel yapıları olduğunu ileri sürmüşlerdir.

PASS Teorisi’ ne dayanılarak geliştirilmiş olan CAS dört bilişsel işlem alanını ölçmektedir. Bu alanlar ve ölçülen işlevler aşağıda belirtilmiştir.  

 

 

 

  1. CAS Planlama Ölçeği

Bireyin problemlerin çözümlerini belirlediği, seçtiği, uyguladığı ve değerlendirdiği zihinsel bir işlemdir. Bu işlem oldukça karmaşık problemlerin çözümünde kullanılan araçları içermektedir. CAS Planlama ölçeği ile değerlendirilen bilişsel işlemler şu şekilde sıralanmaktadır;

 Stratejilerin oluşturulması

  Sonuçların tahmini

  Dürtü kontrolü

  Faaliyetin organizasyonu

  Yeni karşılaşılmış bir durum karşısında planlı tepkide bulunma

  Kendini değerlendirme

  Strateji kullanma

  1. Dikkat Ölçeği

Bilişsel performansı etkileyen önemli işlemlerden biri de “Dikkat”tir. CAS Dikkat Ölçeği ile değerlendirilen bilişsel işlemler şu şekilde sıralanmaktadır;

 Konsantrasyon

  Temel noktaya odaklanma

  Önemli bilgiye odaklanma

  İlginin dağılmasını engelleme

  Seçici dikkat

  Dikkatin uzun süre devam ettirilmesi

 

 

  1. Eş zamanlı Bilişsel İşlem Ölçeği

CAS Eşzamanlı Bilişsel İşlemler Ölçeği ile değerlendirilen bilişsel işlemler şu şekilde sıralanmaktadır;

 Kelimelerden bir fikre ulaşma

  Parçalardan bir bütün oluşturma

  Aynı anda birden fazla detayı görme

  Kelimeler arasındaki ilişkileri anlama

  Vurgunun anlaşılması

  Kavramları ve sözel ilişkileri anlama

  Uzamsal bilgi ile işlem yapma

4.CAS Ardıl Bilişsel İşlemler Ölçeği:

CAS Ardıl Bilişsel İşlemler Ölçeği ile değerlendirilen bilişsel işlemler şu şekilde sıralanmaktadır;

  Ardışık bir serideki birbirinden bağımsız seslerin doğru telaffuz edilmesi

  Kelimelerin anlamsız olarak dizilimlerini kavrama

  Ardışık uyaranları anlama

  Seslerin özel dizilimli şekli ile çalışma

  Konuşmanın seri organizasyonu

  Ritmik algı

  Bağımsız birim bilgi tutma kapasitesi

 

CAS’ in Uygulama ve Kullanım Alanları

 

CAS, 5-17 yaş okul çağı çocuklarının bilişsel işlemlerdeki yeterliliğini ve düzeyini belirlemek amacı ile geliştirilmiştir. CAS ayrıca  aşağıdaki durumların değerlendirilmesi amacı ile de kullanılmaktadır.

 

1.Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu  Olan Çocukların Değerlendirilmesi

2.Öğrenme Güçlüğü Olanların Değerlendirilmesi

3.Zihinsel Engellin (Mental Retardasyon) Değerlendirilmesi

4.Travmatik Beyin Hasarı Olanların Değerlendirilmesi

5.Ciddi Duygusal Bozuklukları Olanların Değerlendirilmesi

6.Üstün Zekalı Çocukların Değerlendirilmesi

7.Planlama Problemleri Olanların Belirlenmesi

8.Başarının Önceden Kestirilmesi

Tüm bu kullanım alanlarının yanı sıra bilişsel performansı yüksek ama bilişsel işlem alanları arasında eşgüdümsüzlük sonucu gerçek öğrenme performansını ortaya koyamayan öğrencilerin gerçek öğrenme performanslarını ortaya koyabilmeleri için müdahale edilmesi gereken bilişsel işlem alanları hakkında güçlü veriler sunmaktadır.

CAS (Cognitive Assessment System) Bilişsel Değerlendirme Testi ya da diğer adı ile zekâ testi, 5-17 yaş aralığındaki bireylere uygulanan planlama, dikkat ölçümü eşzamanlı ve ardıl bilişsel işlemleri yapabilme yeteneklerini ölçen bir testtir. Zekâ testleri özellikle son elli yılda geliştirilmiş ve zekâ ile ilgili önemli bilgilere ulaşılmıştır. PASS teorisine dayalı olan testte esas alan düşünce sistemidir. Teoriye göre insanların bilişsel fonksiyonlarını dikkat, planlama, eşzamanlı ve ardıl bilişsel işlemler oluşturmaktadır. 5-17 yaş aralığında uygulanan test yaklaşık olarak bir saat ile iki saat arası bir zaman almaktadır.

 

1.Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu

CAS Testi, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan çocukların bilişsel işlem özelliklerinin değerlendirilmesi için uygun bir araçtır. Dikkat ve Planlama Ölçekleri bu tanı düşünüldüğündü özellikle önemlidir. Dikkat Ölçeği; bireyin, seçici dikkatte, uygun uyarıcıya yönelmede ve uygun olmayan uyarıcılara ise direnmede ne kadar başarılı olduğunun belirlenmesi konusunda uygulayıcılara olanak sağlar. Planlama Ölçeği; çocukların, bilişsel aktiviteleri organize etmede ve kendilerini programlamadaki düzeylerini belirlemede ne kadar başarılı olduklarının belirlenmesinde uygulayıcılara iyi bir değerlendirme aracı sağlar.

2.Öğrenme Güçlüğü

CAS Testi , Öğrenme güçlüğünün altında yatan bilişsel işlemlerin değerlendirilmesi için de uygun bir araçtır. Örneğin, okumadaki şifre çözmeyle ilişkili Ardıl Bilişsel İşlem problemlerinin ortaya çıkmasına yardımcı olabilir. Eşzamanlı ve Ardıl Bilişsel İşlem Puanları okuduğunu anlamayla ilgili olabilir. Aynı şekilde, matematik problemlerinin çözümüyle ilgili Planlama güçlüklerinin belirlenmesinde kullanılabilir.

3.Zihinsel Engelli

Bir çocuğun zihinsel engelli olma ihtimalinin belirlenmesinde CAS testi iki açıdan kullanışlıdır. Birincisi, çocuğun eğitim yoluyla sonradan öğrendiği bilgilere çok az ihtiyaç duyan bir değerlendirme sağlar. Böylece çocuk bilgi eksikliği nedeniyle testlerde başarısız olmayacak ve doğal performansı puanlara tam olarak yansıyacaktır. İkincisi, birçok farklı bilişsel işlemin değerlendirilebilmesine olanak sağladığı için ayırıcı tanıya yardımcı olabilecektir.

4.Travmatik Beyin Hasarı Olanlar

Dört PASS ölçeğinin her biri, travmatik beyin hasarına karşı hassas olan çok çeşitli bilişsel işlemlerin ölçümüne olanak sağlar. Organizasyon, dürtü kontrolü, dikkat, problem çözme ve planlama özellikle travmatik beyin hasarı olan çocuklarda sorun oluşturmaktadır (Savage ve Wollcott, 1994) ve CAS bu bilişsel fonksiyonları kapsamaktadır.

5.Ciddi Duygusal Bozuklukları Olanlar

CAS testi , ciddi duygusal bozuklukları olan çocukların değerlendirilmesinde de yardımcı olabilecek bilgiler sağlar. Bu çocukların davranış kontrolü, diğer kişilerle yaşadıkları sosyal problemleri ve dürtüsellikle ilgili olarak yaşadıkları güçlükleri CAS testi Planlama ölçeğindeki düşük puanlarla ilişkilendirilebilir.

6.Üstün Zekalı Çocuklar

CAS’in dört ölçeği de üstünlüğün değerlendirilmesi için gerekli olan bilişsel işlemlerin değerlendirilmesine olanak sağlar. CAS bilişsel işlemlerin geniş kapsamlı bir şekilde ölçümüne olanak sağlar ve geleneksel zeka testleriyle ölçülemeyen bilişsel alanlarda üstün olan bireyleri belirleyebilir. Ölçülen fonksiyonların daha geniş kapsamlı olması nedeniyle geleneksel testlerle belirlenenlere göre daha çeşitli alanlarda üstün olan çocukları belirleyebilir.

7.Planlama Problemleri Olanları

CAS, çocuğun planlama ve organizasyon düzeyini değerlendirmek için sistematik ve yapısal bir yöntem sağlar (Weyandt ve Willis, 1994). Planlama alt testleri çocuğun etkinlikleri organize etmesine, uygun stratejiler kullanmasına, dürtüselliğine, davranışlarını düzenlemesine ve değerlendirilmesine karşı hassastır.

8.Başarının Önceden Kestirilmesi

CAS, çocukların akademik başarılarını önceden kestirmeyi hedeflemektedir. Dört PASS ölçeğinin her biri akademik performansın özel alanlarındaki başarı ve başarısızlıklarla ilişkilidir. Tam Ölçek Standart Puanı, temel başarının önceden belirlenmesinde en iyi göstergedir. Dört PASS ölçeğinin her birine ait standart puanlar da akademik performansın özel alanları ile ilişkilidir.

CAS (Cognitive Assessment System) Bilişsel Değerlendirme Sistemi Nedir?

 

CAS Cognitive Assessment System  Bilişsel Değerlendirme testi, Pass teorisini temel alan 5-17 yaşları arasındaki bireylerin Planlama, Dikkat, Eşzamanlı ve Ardıl Bilişsel işlemlerini değerlendirmek için geliştirilmiş 4 ölçek, 12 alt testten oluşan bir testtir. Uygulama bir ile iki saat arası bir zaman almaktadır.

Bilişsel İşlemler ve PASS Teorisi

PASS Teorisi,  zekayı bilişsel işlemler olarak yeniden kavramsallaştıran bir görüş ortaya koymaktadır. Bu teori insanın bilişsel fonksiyonlarını, bilginin zeminini oluşturan işlemler olarak kabul edilen Planlama, Dikkat, Eşzamanlı ve Ardıl bilişsel işlemlere dayandırmaktadır.

PASS Teorisi, DAS, NAGLIERI ve KIRBY (1994) tarafından günümüz  teorik ve uygulamalı psikoloji alanlarının özetlenmesi ile oluşturulmuştur. DAS ve arkadaşları, PASS Teorisi ile bilişsel görüşlere dayalı olarak zekayı yeniden yorumlamakta ve bunu yaparken de Luria’ nın görüşleriyle bağlantı kurmaktadırlar. Luria, Amerikan, İngiliz ve Kanada psikoloji dergilerinde en çok kaynak gösterilen bilim adamıdır. Das ve arkadaşları, PASS bilişsel işlemlerinin insanın bilişsel fonksiyonlarının temel yapıları olduğunu ileri sürmüşlerdir.

PASS Teorisi’ ne dayanılarak geliştirilmiş olan CAS dört bilişsel işlem alanını ölçmektedir. Bu alanlar ve ölçülen işlevler aşağıda belirtilmiştir.  

 

 

 

  1. CAS Planlama Ölçeği

Bireyin problemlerin çözümlerini belirlediği, seçtiği, uyguladığı ve değerlendirdiği zihinsel bir işlemdir. Bu işlem oldukça karmaşık problemlerin çözümünde kullanılan araçları içermektedir. CAS Planlama ölçeği ile değerlendirilen bilişsel işlemler şu şekilde sıralanmaktadır;

 Stratejilerin oluşturulması

  Sonuçların tahmini

  Dürtü kontrolü

  Faaliyetin organizasyonu

  Yeni karşılaşılmış bir durum karşısında planlı tepkide bulunma

  Kendini değerlendirme

  Strateji kullanma

  1. Dikkat Ölçeği

Bilişsel performansı etkileyen önemli işlemlerden biri de “Dikkat”tir. CAS Dikkat Ölçeği ile değerlendirilen bilişsel işlemler şu şekilde sıralanmaktadır;

 Konsantrasyon

  Temel noktaya odaklanma

  Önemli bilgiye odaklanma

  İlginin dağılmasını engelleme

  Seçici dikkat

  Dikkatin uzun süre devam ettirilmesi

 

 

  1. Eş zamanlı Bilişsel İşlem Ölçeği

CAS Eşzamanlı Bilişsel İşlemler Ölçeği ile değerlendirilen bilişsel işlemler şu şekilde sıralanmaktadır;

 Kelimelerden bir fikre ulaşma

  Parçalardan bir bütün oluşturma

  Aynı anda birden fazla detayı görme

  Kelimeler arasındaki ilişkileri anlama

  Vurgunun anlaşılması

  Kavramları ve sözel ilişkileri anlama

  Uzamsal bilgi ile işlem yapma

4.CAS Ardıl Bilişsel İşlemler Ölçeği:

CAS Ardıl Bilişsel İşlemler Ölçeği ile değerlendirilen bilişsel işlemler şu şekilde sıralanmaktadır;

  Ardışık bir serideki birbirinden bağımsız seslerin doğru telaffuz edilmesi

  Kelimelerin anlamsız olarak dizilimlerini kavrama

  Ardışık uyaranları anlama

  Seslerin özel dizilimli şekli ile çalışma

  Konuşmanın seri organizasyonu

  Ritmik algı

  Bağımsız birim bilgi tutma kapasitesi

 

CAS’ in Uygulama ve Kullanım Alanları

 

CAS, 5-17 yaş okul çağı çocuklarının bilişsel işlemlerdeki yeterliliğini ve düzeyini belirlemek amacı ile geliştirilmiştir. CAS ayrıca  aşağıdaki durumların değerlendirilmesi amacı ile de kullanılmaktadır.

 

1.Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu  Olan Çocukların Değerlendirilmesi

2.Öğrenme Güçlüğü Olanların Değerlendirilmesi

3.Zihinsel Engellin (Mental Retardasyon) Değerlendirilmesi

4.Travmatik Beyin Hasarı Olanların Değerlendirilmesi

5.Ciddi Duygusal Bozuklukları Olanların Değerlendirilmesi

6.Üstün Zekalı Çocukların Değerlendirilmesi

7.Planlama Problemleri Olanların Belirlenmesi

8.Başarının Önceden Kestirilmesi

Tüm bu kullanım alanlarının yanı sıra bilişsel performansı yüksek ama bilişsel işlem alanları arasında eşgüdümsüzlük sonucu gerçek öğrenme performansını ortaya koyamayan öğrencilerin gerçek öğrenme performanslarını ortaya koyabilmeleri için müdahale edilmesi gereken bilişsel işlem alanları hakkında güçlü veriler sunmaktadır.

CAS (Cognitive Assessment System) Bilişsel Değerlendirme Testi ya da diğer adı ile zekâ testi, 5-17 yaş aralığındaki bireylere uygulanan planlama, dikkat ölçümü eşzamanlı ve ardıl bilişsel işlemleri yapabilme yeteneklerini ölçen bir testtir. Zekâ testleri özellikle son elli yılda geliştirilmiş ve zekâ ile ilgili önemli bilgilere ulaşılmıştır. PASS teorisine dayalı olan testte esas alan düşünce sistemidir. Teoriye göre insanların bilişsel fonksiyonlarını dikkat, planlama, eşzamanlı ve ardıl bilişsel işlemler oluşturmaktadır. 5-17 yaş aralığında uygulanan test yaklaşık olarak bir saat ile iki saat arası bir zaman almaktadır.

 

1.Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu

CAS Testi, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan çocukların bilişsel işlem özelliklerinin değerlendirilmesi için uygun bir araçtır. Dikkat ve Planlama Ölçekleri bu tanı düşünüldüğündü özellikle önemlidir. Dikkat Ölçeği; bireyin, seçici dikkatte, uygun uyarıcıya yönelmede ve uygun olmayan uyarıcılara ise direnmede ne kadar başarılı olduğunun belirlenmesi konusunda uygulayıcılara olanak sağlar. Planlama Ölçeği; çocukların, bilişsel aktiviteleri organize etmede ve kendilerini programlamadaki düzeylerini belirlemede ne kadar başarılı olduklarının belirlenmesinde uygulayıcılara iyi bir değerlendirme aracı sağlar.

2.Öğrenme Güçlüğü

CAS Testi , Öğrenme güçlüğünün altında yatan bilişsel işlemlerin değerlendirilmesi için de uygun bir araçtır. Örneğin, okumadaki şifre çözmeyle ilişkili Ardıl Bilişsel İşlem problemlerinin ortaya çıkmasına yardımcı olabilir. Eşzamanlı ve Ardıl Bilişsel İşlem Puanları okuduğunu anlamayla ilgili olabilir. Aynı şekilde, matematik problemlerinin çözümüyle ilgili Planlama güçlüklerinin belirlenmesinde kullanılabilir.

3.Zihinsel Engelli

Bir çocuğun zihinsel engelli olma ihtimalinin belirlenmesinde CAS testi iki açıdan kullanışlıdır. Birincisi, çocuğun eğitim yoluyla sonradan öğrendiği bilgilere çok az ihtiyaç duyan bir değerlendirme sağlar. Böylece çocuk bilgi eksikliği nedeniyle testlerde başarısız olmayacak ve doğal performansı puanlara tam olarak yansıyacaktır. İkincisi, birçok farklı bilişsel işlemin değerlendirilebilmesine olanak sağladığı için ayırıcı tanıya yardımcı olabilecektir.

4.Travmatik Beyin Hasarı Olanlar

Dört PASS ölçeğinin her biri, travmatik beyin hasarına karşı hassas olan çok çeşitli bilişsel işlemlerin ölçümüne olanak sağlar. Organizasyon, dürtü kontrolü, dikkat, problem çözme ve planlama özellikle travmatik beyin hasarı olan çocuklarda sorun oluşturmaktadır (Savage ve Wollcott, 1994) ve CAS bu bilişsel fonksiyonları kapsamaktadır.

5.Ciddi Duygusal Bozuklukları Olanlar

CAS testi , ciddi duygusal bozuklukları olan çocukların değerlendirilmesinde de yardımcı olabilecek bilgiler sağlar. Bu çocukların davranış kontrolü, diğer kişilerle yaşadıkları sosyal problemleri ve dürtüsellikle ilgili olarak yaşadıkları güçlükleri CAS testi Planlama ölçeğindeki düşük puanlarla ilişkilendirilebilir.

6.Üstün Zekalı Çocuklar

CAS’in dört ölçeği de üstünlüğün değerlendirilmesi için gerekli olan bilişsel işlemlerin değerlendirilmesine olanak sağlar. CAS bilişsel işlemlerin geniş kapsamlı bir şekilde ölçümüne olanak sağlar ve geleneksel zeka testleriyle ölçülemeyen bilişsel alanlarda üstün olan bireyleri belirleyebilir. Ölçülen fonksiyonların daha geniş kapsamlı olması nedeniyle geleneksel testlerle belirlenenlere göre daha çeşitli alanlarda üstün olan çocukları belirleyebilir.

7.Planlama Problemleri Olanları

CAS, çocuğun planlama ve organizasyon düzeyini değerlendirmek için sistematik ve yapısal bir yöntem sağlar (Weyandt ve Willis, 1994). Planlama alt testleri çocuğun etkinlikleri organize etmesine, uygun stratejiler kullanmasına, dürtüselliğine, davranışlarını düzenlemesine ve değerlendirilmesine karşı hassastır.

8.Başarının Önceden Kestirilmesi

CAS, çocukların akademik başarılarını önceden kestirmeyi hedeflemektedir. Dört PASS ölçeğinin her biri akademik performansın özel alanlarındaki başarı ve başarısızlıklarla ilişkilidir. Tam Ölçek Standart Puanı, temel başarının önceden belirlenmesinde en iyi göstergedir. Dört PASS ölçeğinin her birine ait standart puanlar da akademik performansın özel alanları ile ilişkilidir.

CAS (Cognitive Assessment System) Bilişsel Değerlendirme Sistemi Nedir?

 

CAS Cognitive Assessment System  Bilişsel Değerlendirme testi, Pass teorisini temel alan 5-17 yaşları arasındaki bireylerin Planlama, Dikkat, Eşzamanlı ve Ardıl Bilişsel işlemlerini değerlendirmek için geliştirilmiş 4 ölçek, 12 alt testten oluşan bir testtir. Uygulama bir ile iki saat arası bir zaman almaktadır.

Bilişsel İşlemler ve PASS Teorisi

PASS Teorisi,  zekayı bilişsel işlemler olarak yeniden kavramsallaştıran bir görüş ortaya koymaktadır. Bu teori insanın bilişsel fonksiyonlarını, bilginin zeminini oluşturan işlemler olarak kabul edilen Planlama, Dikkat, Eşzamanlı ve Ardıl bilişsel işlemlere dayandırmaktadır.

PASS Teorisi, DAS, NAGLIERI ve KIRBY (1994) tarafından günümüz  teorik ve uygulamalı psikoloji alanlarının özetlenmesi ile oluşturulmuştur. DAS ve arkadaşları, PASS Teorisi ile bilişsel görüşlere dayalı olarak zekayı yeniden yorumlamakta ve bunu yaparken de Luria’ nın görüşleriyle bağlantı kurmaktadırlar. Luria, Amerikan, İngiliz ve Kanada psikoloji dergilerinde en çok kaynak gösterilen bilim adamıdır. Das ve arkadaşları, PASS bilişsel işlemlerinin insanın bilişsel fonksiyonlarının temel yapıları olduğunu ileri sürmüşlerdir.

PASS Teorisi’ ne dayanılarak geliştirilmiş olan CAS dört bilişsel işlem alanını ölçmektedir. Bu alanlar ve ölçülen işlevler aşağıda belirtilmiştir.  

 

 

 

  1. CAS Planlama Ölçeği

Bireyin problemlerin çözümlerini belirlediği, seçtiği, uyguladığı ve değerlendirdiği zihinsel bir işlemdir. Bu işlem oldukça karmaşık problemlerin çözümünde kullanılan araçları içermektedir. CAS Planlama ölçeği ile değerlendirilen bilişsel işlemler şu şekilde sıralanmaktadır;

 Stratejilerin oluşturulması

  Sonuçların tahmini

  Dürtü kontrolü

  Faaliyetin organizasyonu

  Yeni karşılaşılmış bir durum karşısında planlı tepkide bulunma

  Kendini değerlendirme

  Strateji kullanma

  1. Dikkat Ölçeği

Bilişsel performansı etkileyen önemli işlemlerden biri de “Dikkat”tir. CAS Dikkat Ölçeği ile değerlendirilen bilişsel işlemler şu şekilde sıralanmaktadır;

 Konsantrasyon

  Temel noktaya odaklanma

  Önemli bilgiye odaklanma

  İlginin dağılmasını engelleme

  Seçici dikkat

  Dikkatin uzun süre devam ettirilmesi

 

 

  1. Eş zamanlı Bilişsel İşlem Ölçeği

CAS Eşzamanlı Bilişsel İşlemler Ölçeği ile değerlendirilen bilişsel işlemler şu şekilde sıralanmaktadır;

 Kelimelerden bir fikre ulaşma

  Parçalardan bir bütün oluşturma

  Aynı anda birden fazla detayı görme

  Kelimeler arasındaki ilişkileri anlama

  Vurgunun anlaşılması

  Kavramları ve sözel ilişkileri anlama

  Uzamsal bilgi ile işlem yapma

4.CAS Ardıl Bilişsel İşlemler Ölçeği:

CAS Ardıl Bilişsel İşlemler Ölçeği ile değerlendirilen bilişsel işlemler şu şekilde sıralanmaktadır;

  Ardışık bir serideki birbirinden bağımsız seslerin doğru telaffuz edilmesi

  Kelimelerin anlamsız olarak dizilimlerini kavrama

  Ardışık uyaranları anlama

  Seslerin özel dizilimli şekli ile çalışma

  Konuşmanın seri organizasyonu

  Ritmik algı

  Bağımsız birim bilgi tutma kapasitesi

 

CAS’ in Uygulama ve Kullanım Alanları

 

CAS, 5-17 yaş okul çağı çocuklarının bilişsel işlemlerdeki yeterliliğini ve düzeyini belirlemek amacı ile geliştirilmiştir. CAS ayrıca  aşağıdaki durumların değerlendirilmesi amacı ile de kullanılmaktadır.

 

1.Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu  Olan Çocukların Değerlendirilmesi

2.Öğrenme Güçlüğü Olanların Değerlendirilmesi

3.Zihinsel Engellin (Mental Retardasyon) Değerlendirilmesi

4.Travmatik Beyin Hasarı Olanların Değerlendirilmesi

5.Ciddi Duygusal Bozuklukları Olanların Değerlendirilmesi

6.Üstün Zekalı Çocukların Değerlendirilmesi

7.Planlama Problemleri Olanların Belirlenmesi

8.Başarının Önceden Kestirilmesi

Tüm bu kullanım alanlarının yanı sıra bilişsel performansı yüksek ama bilişsel işlem alanları arasında eşgüdümsüzlük sonucu gerçek öğrenme performansını ortaya koyamayan öğrencilerin gerçek öğrenme performanslarını ortaya koyabilmeleri için müdahale edilmesi gereken bilişsel işlem alanları hakkında güçlü veriler sunmaktadır.

CAS (Cognitive Assessment System) Bilişsel Değerlendirme Testi ya da diğer adı ile zekâ testi, 5-17 yaş aralığındaki bireylere uygulanan planlama, dikkat ölçümü eşzamanlı ve ardıl bilişsel işlemleri yapabilme yeteneklerini ölçen bir testtir. Zekâ testleri özellikle son elli yılda geliştirilmiş ve zekâ ile ilgili önemli bilgilere ulaşılmıştır. PASS teorisine dayalı olan testte esas alan düşünce sistemidir. Teoriye göre insanların bilişsel fonksiyonlarını dikkat, planlama, eşzamanlı ve ardıl bilişsel işlemler oluşturmaktadır. 5-17 yaş aralığında uygulanan test yaklaşık olarak bir saat ile iki saat arası bir zaman almaktadır.

 

1.Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu

CAS Testi, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan çocukların bilişsel işlem özelliklerinin değerlendirilmesi için uygun bir araçtır. Dikkat ve Planlama Ölçekleri bu tanı düşünüldüğündü özellikle önemlidir. Dikkat Ölçeği; bireyin, seçici dikkatte, uygun uyarıcıya yönelmede ve uygun olmayan uyarıcılara ise direnmede ne kadar başarılı olduğunun belirlenmesi konusunda uygulayıcılara olanak sağlar. Planlama Ölçeği; çocukların, bilişsel aktiviteleri organize etmede ve kendilerini programlamadaki düzeylerini belirlemede ne kadar başarılı olduklarının belirlenmesinde uygulayıcılara iyi bir değerlendirme aracı sağlar.

2.Öğrenme Güçlüğü

CAS Testi , Öğrenme güçlüğünün altında yatan bilişsel işlemlerin değerlendirilmesi için de uygun bir araçtır. Örneğin, okumadaki şifre çözmeyle ilişkili Ardıl Bilişsel İşlem problemlerinin ortaya çıkmasına yardımcı olabilir. Eşzamanlı ve Ardıl Bilişsel İşlem Puanları okuduğunu anlamayla ilgili olabilir. Aynı şekilde, matematik problemlerinin çözümüyle ilgili Planlama güçlüklerinin belirlenmesinde kullanılabilir.

3.Zihinsel Engelli

Bir çocuğun zihinsel engelli olma ihtimalinin belirlenmesinde CAS testi iki açıdan kullanışlıdır. Birincisi, çocuğun eğitim yoluyla sonradan öğrendiği bilgilere çok az ihtiyaç duyan bir değerlendirme sağlar. Böylece çocuk bilgi eksikliği nedeniyle testlerde başarısız olmayacak ve doğal performansı puanlara tam olarak yansıyacaktır. İkincisi, birçok farklı bilişsel işlemin değerlendirilebilmesine olanak sağladığı için ayırıcı tanıya yardımcı olabilecektir.

4.Travmatik Beyin Hasarı Olanlar

Dört PASS ölçeğinin her biri, travmatik beyin hasarına karşı hassas olan çok çeşitli bilişsel işlemlerin ölçümüne olanak sağlar. Organizasyon, dürtü kontrolü, dikkat, problem çözme ve planlama özellikle travmatik beyin hasarı olan çocuklarda sorun oluşturmaktadır (Savage ve Wollcott, 1994) ve CAS bu bilişsel fonksiyonları kapsamaktadır.

5.Ciddi Duygusal Bozuklukları Olanlar

CAS testi , ciddi duygusal bozuklukları olan çocukların değerlendirilmesinde de yardımcı olabilecek bilgiler sağlar. Bu çocukların davranış kontrolü, diğer kişilerle yaşadıkları sosyal problemleri ve dürtüsellikle ilgili olarak yaşadıkları güçlükleri CAS testi Planlama ölçeğindeki düşük puanlarla ilişkilendirilebilir.

6.Üstün Zekalı Çocuklar

CAS’in dört ölçeği de üstünlüğün değerlendirilmesi için gerekli olan bilişsel işlemlerin değerlendirilmesine olanak sağlar. CAS bilişsel işlemlerin geniş kapsamlı bir şekilde ölçümüne olanak sağlar ve geleneksel zeka testleriyle ölçülemeyen bilişsel alanlarda üstün olan bireyleri belirleyebilir. Ölçülen fonksiyonların daha geniş kapsamlı olması nedeniyle geleneksel testlerle belirlenenlere göre daha çeşitli alanlarda üstün olan çocukları belirleyebilir.

7.Planlama Problemleri Olanları

CAS, çocuğun planlama ve organizasyon düzeyini değerlendirmek için sistematik ve yapısal bir yöntem sağlar (Weyandt ve Willis, 1994). Planlama alt testleri çocuğun etkinlikleri organize etmesine, uygun stratejiler kullanmasına, dürtüselliğine, davranışlarını düzenlemesine ve değerlendirilmesine karşı hassastır.

8.Başarının Önceden Kestirilmesi

CAS, çocukların akademik başarılarını önceden kestirmeyi hedeflemektedir. Dört PASS ölçeğinin her biri akademik performansın özel alanlarındaki başarı ve başarısızlıklarla ilişkilidir. Tam Ölçek Standart Puanı, temel başarının önceden belirlenmesinde en iyi göstergedir. Dört PASS ölçeğinin her birine ait standart puanlar da akademik performansın özel alanları ile ilişkilidir.

 

    Paylaş:
  • Twitter

    Bizi Twitter ile Takip Edebilirsiniz

  • Facebook

    Bizi Facebook ile Takip Edebilirsiniz

  • LinkedIn

    Bizi LinkedIn ile Takip Edebilirsiniz

  • Instagram

    Bizi Instagram ile Takip Edebilirsiniz

  • YouTube

    Bizi Youtube ile Takip Edebilirsiniz